De lange richtpunten

Een K/W over één jaar kan misleiden. Een recessie drukt de winst, een hausse blaast ze op. Er zijn langere richtpunten nodig.

Econoom Robert Shiller stelt een oplossing voor: de prijs vergelijken met de gemiddelde winst van de laatste tien jaar, gecorrigeerd voor inflatie.

Dat is de CAPE, ook de K/W van Shiller genoemd. Hij vlakt de cycli af, en bekijkt bedrijven over een heel decennium.

Voor de Amerikaanse markt ligt zijn historisch gemiddelde rond zestien of zeventien.

In negentienhonderdnegenentwintig gaat hij boven de dertig. Eind negentienhonderdnegenennegentig bereikt hij vierenveertig, zijn record. Twee toppen, twee crashes.

Draai hem om: een CAPE van veertig is twee en een half procent winstrendement. Een CAPE van tien is tien procent.

Een hoge CAPE kondigt gemiddeld lagere rendementen aan over de tien jaar daarna. Het verband zie je over lange periodes.

Maar hij zegt niets over het moment. Een markt kan jarenlang duur blijven, en blijven stijgen.

Tweede richtpunt: de risicoloze rente. Dat is wat de veiligst mogelijke lening oplevert, meestal aan een solide staat.

In de app is dit hoofdstuk geanimeerd en verteld, kaart na kaart. Gratis proefperiode starten.

Download in deApp Store

Alles wordt daartegenover gemeten. Waarom risico nemen, als je zonder risico evenveel kunt krijgen?

Als die rente stijgt, is al de rest minder waard. Zeg honderd euro per jaar, voor altijd. Tegen vijf procent is die stroom tweeduizend euro waard.

Tegen zes procent is ze nog maar ongeveer duizend zeshonderdzevenenzestig euro waard. Eén rentepunt, en een zesde van de waarde verdwijnt.

Derde richtpunt: de aandelenrisicopremie. Dat is wat aandelen meer moeten opbrengen dan de risicoloze rente.

Als voorbeeld: verwacht je zeven procent van aandelen, en betaalt het risicoloze drie, dan is de premie vier punten.

Niemand ziet ze rechtstreeks. Je schat ze, meestal tussen drie en zes punten volgens de methode. Het is een van de meest besproken getallen in de financiële wereld.

Is de premie dun, dan zijn aandelen duur. Is ze breed, dan betalen ze het risico dat je neemt goed.

Laatste richtpunt: de q van Tobin, naar econoom James Tobin. Je vergelijkt de beurswaarde met de kost om het bedrijf opnieuw op te bouwen.

Is q groter dan één, dan richt je beter bedrijven op dan ze te kopen. Is hij kleiner dan één, dan koop je ze beter op de beurs dan ze te bouwen.

Dat richtpunt heeft zijn grenzen: een merk, software, een octrooi laten zich slecht uitdrukken in vervangingskost.

Geen van deze richtpunten dient om de volgende maand te raden. Ze dienen om te weten waar je vertrekt.

Vertrekken vanuit een dure markt veroordeelt niet. Maar het nodigt uit om minder te verwachten, en je op meer schokken voor te bereiden.