De prestatieletters

Een fonds heeft dit jaar vijftien procent gewonnen. Bravo? Niet zo snel. Je moet eerst weten wat de markt deed.

Om een beheerder te beoordelen, gebruikt de financiële wereld andere letters. De prestatieletters.

Eerst de bèta: hoeveel het fonds beweegt als de markt beweegt.

Een bèta van één: het fonds volgt de markt. Een bèta van twee: het beweegt twee keer zoveel. Een bèta van een half: twee keer minder.

Zeg een fonds met een bèta van een komma twee. De markt stijgt tien procent. Van het fonds verwacht je twaalf procent.

De markt daalt tien procent? Dan verwacht je min twaalf. De bèta werkt in beide richtingen.

Dan de alfa: wat de markt niet verklaart. Wat overblijft als de bèta eraf is.

Ons fonds deed vijftien procent. De markt verklaarde er twaalf. De alfa is, vereenvoudigd, drie punten.

Die drie punten zegt de beheerder toe te voegen. Daarvoor betaal je kosten.

In de app is dit hoofdstuk geanimeerd en verteld, kaart na kaart. Gratis proefperiode starten.

Download in deApp Store

Maar had de markt twintig procent gedaan, dan verwachtte je vierentwintig. Dezelfde vijftien geven dan een alfa van min negen punten.

Dan de R-kwadraat. Die zegt welk deel van de bewegingen van het fonds door de markt verklaard wordt.

Een R-kwadraat van vijfennegentig procent: het fonds is bijna de markt. Een indexfonds zit heel dicht bij honderd.

Een lage R-kwadraat: het fonds leidt zijn eigen leven. Dan zeggen zijn bèta, en dus zijn alfa, weinig.

Een duur fonds met een R-kwadraat bijna honderd verkoopt vaak de markt, tegen de prijs van talent.

Laatste val: de afgevlakte bèta. Die treft bezittingen die zelden verhandeld worden.

Niet-genoteerd vastgoed, niet-genoteerde bedrijven: hun prijs wordt niet elke dag door een markt bepaald, maar door schattingen.

De schattingen volgen de markt met vertraging, en in kleine stapjes. De prijs lijkt kalm. Hij is alleen traag.

Zeg een markt die in één keer twintig procent zakt. Het geschatte fonds toont min vijf procent, vier kwartalen na elkaar.

In totaal ongeveer min achttien komma vijf procent. Bijna hetzelfde verlies. Maar gespreid lijkt het braaf.

Zo gemeten lijken de bèta en de volatiliteit laag. Dat is niet minder risico. Het is een slecht gefotografeerd risico.

In negentienhonderdnegenenzeventig stelt econoom Elroy Dimson een correctie voor: ook rekening houden met de vroegere bewegingen van de markt.

Met zo'n correctie stijgt de bèta van die bezittingen vaak weer. De rust was deels gezichtsbedrog.

Onthoud de volgorde van de vragen. Welke bèta? Welke R-kwadraat? En pas daarna: welke alfa?

Een prestatie alleen zegt niets. Het is de prestatie vergeleken met het genomen risico die het verhaal vertelt.