Hoe een index wordt gebouwd

Twee indexen kunnen precies dezelfde bedrijven bevatten, en toch andere resultaten tonen. Alles hangt af van de gewichten.

De meest gebruikte regel heet weging naar marktkapitalisatie. Elk bedrijf weegt naar zijn beurswaarde.

Zeg drie bedrijven. A is zeshonderd miljard waard, B driehonderd, C honderd. In de index weegt A zestig procent.

Stijgt A tien procent en bewegen de andere niet, dan stijgt de index zes procent. Door A alleen.

En hoe meer een bedrijf stijgt, hoe zwaarder het weegt. Wint A vijftig procent, dan gaat zijn gewicht naar meer dan negenenzestig procent.

Het is mechanisch: de winnaars worden groter in de index. Niemand heeft het beslist, de regel doet het.

Het voordeel: de index volgt de markt zoals ze is, zonder iets te kopen of te verkopen als de prijzen bewegen.

Tweede regel, onopvallender: de free float. Je telt alleen de aandelen die echt verhandeld kunnen worden.

Als voorbeeld: een bedrijf is honderd miljard waard, maar de oprichter houdt de helft van de aandelen, zonder ze ooit te verkopen.

In de app is dit hoofdstuk geanimeerd en verteld, kaart na kaart. Gratis proefperiode starten.

Download in deApp Store

Die aandelen circuleren niet. De index telt alleen de andere helft: vijftig miljard.

Hetzelfde voor aandelen in handen van een staat of een ander bedrijf. Wat je niet kunt kopen, weegt niet.

Derde aanpak: gelijkgewogen. Je zet hetzelfde bedrag op elke positie, ongeacht de grootte.

Neem weer A, B en C. Een derde elk. Stijgt A tien procent, dan stijgt de index drie komma drie procent.

Kleine bedrijven wegen er even zwaar als de reuzen. Het resultaat lijkt helemaal niet meer op de eerste index.

Maar dat evenwicht houdt niet vanzelf stand. Zeg duizend euro op elke positie. A verdubbelt: het is de helft van het mandje.

Om terug te gaan naar een derde elk, moet je iets meer dan zeshonderdzesenzestig euro van A verkopen, en B en C bijkopen.

Dat is herbalanceren. De index verkoopt wat gestegen is, koopt bij wat gedaald is, op vaste data.

En alle indexen worden zo herschreven, meerdere keren per jaar. De free float wordt bijgesteld, leden wisselen, gewichten worden herberekend.

Dat gebeurt in stilte, op een avond bij het slot. De volgende dag heeft het getal dezelfde naam, maar niet helemaal dezelfde inhoud.

Fondsen die de index kopiëren, moeten dan op hetzelfde moment kopen en verkopen. Op die dagen schieten de volumes omhoog.

Kapitalisatie: de markt zoals ze is, met haar reuzen. Gelijkgewogen: elk bedrijf telt even zwaar, maar je moet voortdurend herbalanceren.

Geen enkele regel is neutraal. Voor u twee indexen vergelijkt, vraag uzelf eerst af hoe elk zijn leden weegt.