Capitolia
Een centrale bank is een instelling. Maar op sommige momenten rustte alles op de schouders van één persoon.
Eerste gezicht: Paul Volcker. Hij wordt in negentienhonderd negenenzeventig hoofd van de Amerikaanse centrale bank.
De Amerikaanse inflatie zit dan boven de tien procent. In het voorjaar van negentienhonderd tachtig komt ze bijna op vijftien procent over een jaar.
Volcker kiest het hardste medicijn: hij laat de rente stijgen, tot bijna twintig procent in negentienhonderd eenentachtig.
De prijs is zwaar: twee recessies, en een werkloosheid boven de tien procent eind tweeëntachtig. Hij wordt gehaat.
Maar de inflatie zakt al in drieëntachtig naar rond de drie procent. En de centrale bank wint iets zeldzaams: geloofwaardigheid.
Tweede gezicht: Alan Greenspan, van negentienhonderd zevenentachtig tot tweeduizend zes. Bijna negentien jaar aan het roer.
In negentienhonderd zesennegentig vraagt hij hardop of de markten misschien irrationeel uitbundig zijn.
Maar bij elke beurskrach verlaagt hij de rente. Beleggers gaan geloven dat hij hen altijd zal beschermen.
In de app is dit hoofdstuk geanimeerd en verteld, kaart na kaart. Gratis proefperiode starten.
Download in deApp StoreZe noemen dat de Greenspan-put: een veronderstelde verzekering tegen dalingen. En een verzekering zet aan tot meer risico.
Derde gezicht: Ben Bernanke. Voor hij aan het hoofd van de Fed komt, heeft hij jaren de crisis van negentienhonderd negenentwintig bestudeerd.
Zijn conclusie: de centrale bank maakte de Grote Depressie erger door banken te laten omvallen en het geld te laten krimpen.
In tweeduizend acht staat de historicus oog in oog met de crisis die hij zijn hele leven heeft bestudeerd.
Hij doet het tegenovergestelde van negentienhonderd negenentwintig: rente bijna op nul, noodleningen, massale aankoop van obligaties.
Hij wordt bekritiseerd omdat hij de banken redde. Maar de gevreesde depressie kwam niet. In tweeduizend tweeëntwintig krijgt hij de Nobelprijs.
Vierde gezicht: Mario Draghi, president van de Europese Centrale Bank. Zomer tweeduizend twaalf, de euro wankelt.
Spanje en Italië lenen steeds duurder. Op tien jaar komt Spanje boven de zeven procent. De markten gokken op het uiteenvallen.
Op zesentwintig juli zegt Draghi in Londen een zin: de ECB doet alles wat nodig is om de euro te redden. Whatever it takes.
Dan voegt hij toe: geloof me, het zal genoeg zijn. De rentes beginnen te zakken.
Het beloofde middel, in september aangekondigd, werd nooit gebruikt. De woorden waren genoeg.
De ommekeer: de macht van deze vier mannen zat niet in een kluis. Ze zat in iets breekbaars: geloofd worden.
Volcker won dat met pijn, Draghi gaf het uit in één zin. Geloofwaardigheid is het kostbaarste bezit van een centrale bank.