De obligaties

Een obligatie is een lening. U leent geld aan een staat of een bedrijf. In ruil krijgt u een belofte.

De belofte bestaat uit twee delen: regelmatige rente, en terugbetaling op een vooraf vastgelegde datum.

Die rente heet de coupon. Zeg een obligatie van duizend euro, tegen drie procent, op tien jaar.

Elk jaar dertig euro coupon. Na tien jaar komt uw duizend euro terug. Zolang de lener zijn belofte nakomt.

Maar ondertussen wordt de obligatie op een markt verhandeld. En haar prijs beweegt, door één ding: de rente.

Als nieuwe obligaties morgen vier procent opleveren, wie wil de uwe dan tegen drie? Niemand, voor dezelfde prijs.

Haar prijs daalt, tot ze evenveel opbrengt als de nieuwe. De rente stijgt, de prijzen dalen.

Hoeveel? Dat meet de duration. Hier is die ongeveer achtenhalf.

Dat betekent: stijgt de rente met één punt, dan daalt de prijs met ongeveer achtenhalf procent. Vijfentachtig euro.

In de app is dit hoofdstuk geanimeerd en verteld, kaart na kaart. Gratis proefperiode starten.

Download in deApp Store

Hoe langer een obligatie loopt, hoe groter haar duration. En hoe meer haar prijs beeft als de rente beweegt.

De exacte berekening geeft iets minder: negenhonderdachttien euro. Een daling van maar acht komma een procent.

En daalt de rente met één punt, dan stijgt de prijs met bijna negen procent. Meer dan de duration zegt.

Dat verschil heet de convexiteit. De duration trekt een rechte lijn. De werkelijkheid volgt een curve, eerder gunstig voor de houder.

Dan de families. Eerst de hoogrentende. De Engelsen zeggen « junk »: rommel.

Dat zijn bedrijven die de ratingbureaus kwetsbaar vinden. Wie hen leent, eist een hogere coupon.

Neem als voorbeeld zeven procent beloofd. Als vier op honderd uitgevers per jaar in gebreke blijven, en je veertig procent terugkrijgt…

… dan slokt het verlies ongeveer twee komma vier punt op. Er blijft vier komma zes procent. Het hoge rendement is vooral de prijs van het risico.

Dan de converteerbare: een obligatie met een optie eraan vast. Je kunt ze ruilen voor aandelen van het bedrijf.

Schiet het aandeel omhoog, dan zet je om. Anders hou je de obligatie. In ruil voor die keuze is de coupon lager.

Er is ook de eeuwigdurende obligatie: het kapitaal wordt nooit terugbetaald. Alleen de coupons komen, voor altijd.

Het Verenigd Koninkrijk gaf ze al uit in de achttiende eeuw. De laatste werden pas in tweeduizend vijftien terugbetaald.

Haar prijs is heel gevoelig voor de rente. Dertig euro per jaar is duizend euro waard tegen drie procent. Zevenhonderdvijftig tegen vier procent.

Tot slot de inflatiegekoppelde obligatie. Haar kapitaal volgt de prijsstijging. Wat ze garandeert, is een reëel rendement.

Duizend euro tegen een procent reëel. De inflatie is vijf procent: het kapitaal gaat naar duizend vijftig, de coupon naar tien euro vijftig.

Coupon, duration, convexiteit, en een familie voor elke behoefte. Een obligatie is nooit zonder risico. Ze heeft gewoon andere risico's dan een aandeel.