De actiebiases

Sommige biases vervormen wat we zien. Andere vervormen wat we doen. Hier zijn er vier.

Eerste: verliesaversie. Honderd euro verliezen doet meer pijn dan honderd euro winnen plezier doet.

Hoeveel meer pijn? Het werk van Kahneman en Tversky geeft ongeveer twee keer. Een grootteorde, geen wet.

Test uzelf. Kop: u verliest honderd euro. Munt: u wint er honderdvijftig. Speelt u mee?

Gemiddeld levert die gok vijfentwintig euro op. Toch weigeren de meeste mensen. Ze hebben vaak bijna het dubbele van het verlies nodig om te aanvaarden.

Op de beurs geeft dat de angst om met verlies te verkopen, waardoor je te lang houdt. En de angst om na een daling te kopen.

Tweede: overmoed. We denken beter te zijn dan de anderen. Bijna iedereen.

In negentienhonderdeenentachtig vraagt een studie aan Amerikaanse bestuurders zichzelf te plaatsen. Drieënnegentig procent zet zich in de betere helft.

Per definitie kan maar de helft in de betere helft zitten.

In de app is dit hoofdstuk geanimeerd en verteld, kaart na kaart. Gratis proefperiode starten.

Download in deApp Store

Op de beurs laat overmoed te veel handelen. Twee economen, Barber en Odean, bestudeerden tienduizenden Amerikaanse rekeningen.

Van negentienhonderdeenennegentig tot negentienhonderdzesennegentig wonnen de actiefsten elf komma vier procent per jaar. De markt: zeventien komma negen.

Derde: controle-illusie. We denken invloed te hebben op wat toeval is.

In negentienhonderdvijfenzeventig deelt psychologe Ellen Langer loten uit. Wie zijn lot zelf koos, verkoopt het veel duurder door.

Het lot heeft geen grotere kans om te winnen. De keuze gaf alleen het gevoel controle te hebben.

Op de beurs geeft alles dat gevoel: de hele dag de koersen volgen, je orders verschuiven. De markt ziet u niet.

Het is de knop aan het zebrapad die in sommige steden niets meer bedient. Je drukt toch. Het stelt gerust.

Vierde: de status quo. Niets doen lijkt neutraal. Maar niets doen is ook een beslissing.

Een geërfde belegging houden, een oud contract, een rekening waar je niet meer naar kijkt: het zijn keuzes, ook zonder handtekening.

In de Verenigde Staten schreven bedrijven hun werknemers standaard in voor pensioensparen. Ze mochten er vrij uit stappen.

In een studie uit tweeduizend een gaat de deelname van ongeveer een derde naar meer dan acht op tien. Niemand was verplicht. De standaard besliste.

Deze biases duwen in tegengestelde richtingen: te veel doen, of te weinig. Maar altijd om de verkeerde redenen.

De eenvoudigste verdediging: regels die je vooraf opschrijft, als je kalm bent. Hoeveel, wanneer, en wat je zou doen verkopen.

Automatiseer daarna wat kan. Een periodieke storting zet de status quo aan uw kant.

Je schaft je biases niet af. Je organiseert je zodat ze minder vaak de kans krijgen om te beslissen.