Capitolia
De economie stijgt niet in een rechte lijn. Ze ademt. Ze versnelt, raakt buiten adem, valt terug en herstelt.
Dat heet de cyclus. Vier fasen, die zich herhalen, maar nooit even lang duren.
Eerste fase: de expansie. Bedrijven verkopen, nemen aan, investeren.
Krediet is makkelijk, banken lenen graag uit. Werknemers vinden werk en kunnen onderhandelen.
De arbeidsmarkt wordt krap: bedrijven vinden moeilijk mensen. Ze verhogen de lonen om aan te trekken.
Tweede fase: oververhitting. De vraag gaat sneller dan wat de economie kan maken.
De prijzen versnellen. De lonen volgen, de prijzen nog meer. Vastgoed en beurs stijgen sneller dan de economie.
Vaak verhoogt de centrale bank dan haar rente. Om de machine af te koelen voor ze op hol slaat.
Krediet wordt duur. Huishoudens kopen minder, bedrijven investeren minder.
In de app is dit hoofdstuk geanimeerd en verteld, kaart na kaart. Gratis proefperiode starten.
Download in deApp StoreDerde fase: de recessie. De productie daalt, bedrijven sluiten, de werkloosheid stijgt.
Een gangbare definitie: twee kwartalen achter elkaar bbp-daling. Bijvoorbeeld min nul komma twee, dan min nul komma drie procent.
Maar dat is een afspraak, geen wet. In de Verenigde Staten beslist een comité van economen op basis van veel meer cijfers.
In tweeduizend tweeëntwintig werd het Amerikaanse bbp eerst twee kwartalen na elkaar als gedaald gemeten. Geen recessie uitgeroepen: de werkgelegenheid bleef sterk.
Vierde fase: het herstel. En hier wordt iedereen verrast.
Maart tweeduizend negen. De Amerikaanse beurs raakt haar laagste punt. Het economische nieuws is rampzalig.
De recessie eindigt pas in juni. En de werkloosheid blijft stijgen tot oktober, tot tien procent.
Intussen is de beurs al hersteld. Ze wacht niet op goed nieuws. Ze verwacht het einde van het slechte.
Tweeduizend twintig, hetzelfde scenario. Laagste punt in maart, en al in augustus een nieuw record, ondanks een nog hoge werkloosheid.
De beurs kijkt een half jaar of een jaar vooruit. De economie meet men in de achteruitkijkspiegel.
De ommekeer: de beurs vergist zich ook. De econoom Paul Samuelson grapte: ze voorspelde negen van de laatste vijf recessies.
Niemand kan de fasen vooraf dateren. Men herkent ze bijna altijd achteraf.
De les voor de spaarder is simpel: wachten tot het beter gaat met de economie om te beleggen, betekent vaak na het herstel komen.
Cycli voorspel je niet. Je doorloopt ze. Met een buffer en een horizon die lang genoeg is om de volgende te zien.