Geld

U betaalt met kaart, telefoon, overschrijving. Geld lijkt al digitaal. Toch begint er een groot debat over geld.

Het geld dat u vandaag gebruikt komt vooral uit twee bronnen: de biljetten van de centrale bank en de tegoeden bij particuliere banken.

Het biljet is het enige publieke geld dat u kunt vasthouden. En het gebruik loopt terug. Vandaar een idee: digitaal geld van de centrale bank.

De eurozone bereidt een digitale euro voor. Dat zou het equivalent van een biljet zijn, maar op een telefoon, gegarandeerd door de centrale bank.

Het argument is efficiëntie: overal in de zone betalen, snel, zonder kosten voor de particulier, zelfs zonder gewone bankrekening.

De vrees is traceerbaarheid. Een biljet laat geen spoor na. Digitaal geld kan er veel laten. Alles hangt af van de regels.

Intussen is een ander digitaal geld zonder te wachten gegroeid: stablecoins. Particuliere munten die altijd een dollar zouden waard zijn.

Hun uitgever houdt reserves aan, vaak kortlopende staatsschuld. Hun totaal loopt in honderden miljarden dollars.

Een voorbeeld: een uitgever houdt honderd miljard dollar aan reserves, belegd tegen vier procent.

In de app is dit hoofdstuk geanimeerd en verteld, kaart na kaart. Gratis proefperiode starten.

Download in deApp Store

Hij ontvangt vier miljard dollar per jaar. Wie zijn munten bezit, krijgt vaak niets. Het is een zeer winstgevend geld... voor de uitgever.

En de belofte een munt is een dollar geldt alleen als de reserves er zijn, en beschikbaar op de dag dat iedereen eruit wil.

Europa regelt deze munten sinds tweeduizend vierentwintig met een verordening die MiCA heet: reserves, transparantie, vergunning.

Deze twee nieuwigheden roepen dezelfde vraag op: wat gebeurt er met de banken? Dat heet disintermediatie.

Uw tegoeden dienen banken als middel om uit te lenen. Stel een bank met honderd miljoen euro aan tegoeden.

Gaat tien procent naar digitaal geld, dan verliest ze tien miljoen aan middelen. Ze moet ze vervangen, duurder, of minder uitlenen.

De ommekeer: een te succesvol geld kan het krediet aan huishoudens en bedrijven verzwakken. Daarom wordt een grens per persoon overwogen.

Laatste inzet: soevereiniteit. Kunnen betalen zonder van een ander land af te hangen.

In de eurozone loopt een groot deel van de kaartbetalingen via niet-Europese netwerken. Een commerciële keuze, maar ook een afhankelijkheid.

Landen zijn al van betaalnetwerken afgesneden door sancties. Dat toont dat de betaalpijp ook een machtsmiddel is.

Een digitale euro, of een Europees betaalnetwerk, zou ook een politiek antwoord zijn, niet alleen een technisch.

Efficiëntie tegen traceerbaarheid. Particuliere innovatie tegen stabiliteit. Banken tegen nieuwe spelers. Niets is al beslist.

De plannen, de tijdlijnen en de grenzen zullen veranderen. Maar de kernvraag blijft: wie vertrouwt u om uw geld te bewaren?

Geld is niet alleen een technisch gereedschap. Het is een belofte. Weten wie haar doet, is weten wat ze waard is.