In de schaduw

Bij een bank of verzekeraar zijn de beroepen waarover men het minst praat soms die welke de ramp voorkomen.

Ze verkopen niets en verdienen niets rechtstreeks. Hun werk is verliezen voorkomen. Hier vier van die beroepen.

Eerst compliance. Die controleert of het huis zich aan de wet houdt: witwassen, sancties, bescherming van klanten.

Haar werk is vaak nee zeggen. Nee tegen die dubieuze klant, nee tegen die overschrijving, nee tegen dat slecht uitgelegde product.

Dat nee kost op korte termijn zaken. Maar het vergeten kost veel meer. In tweeduizend veertien leerde een grote Franse bank dat.

Voor transacties met landen onder Amerikaanse sancties stemde ze in met het betalen van acht komma negen miljard dollar.

Tweede beroep: risicobeheer. Het modelleert wat nog niet gebeurd is, om te weten hoeveel men zou kunnen verliezen.

Een gangbaar instrument heet value-at-risk. Een voorbeeld: een portefeuille van een miljoen euro, met dertigduizend euro value-at-risk.

Dat betekent: negenennegentig dagen op de honderd blijft het verlies van de dag onder dertigduizend euro.

In de app is dit hoofdstuk geanimeerd en verteld, kaart na kaart. Gratis proefperiode starten.

Download in deApp Store

De ommekeer: het instrument zegt niets over de honderdste dag. Die dag kan het verlies veel groter zijn. En hij komt twee of drie keer per jaar.

De modellen rusten op het verleden. Een nooit eerder geziene crisis vindt ze vaak machteloos. De goede risicobeheerder weet dat, en zegt het.

Derde beroep: de actuaris. Een wiskundige van de verzekering. Hij zet een prijs op een kans.

Een voorbeeld: een huis heeft elk jaar een kans van een op duizend om af te branden. Een brand zou tweehonderdduizend euro kosten.

Tweehonderdduizend gedeeld door duizend: tweehonderd euro. Dat is de zuivere premie, de gemiddelde kost van het risico per jaar.

De verzekeraar voegt zijn kosten en marge toe. Maar zonder die berekening ging hij bij de eerste moeilijke winter failliet.

De actuaris berekent ook pensioenen, lijfrentes, levensverwachting. Een fout van een paar maanden, vermenigvuldigd met miljoenen contracten, kost veel.

Vierde beroep: de audit. De auditor controleert de cijfers van een bedrijf en verklaart dat ze eerlijk zijn.

Beleggers vertrouwen op die handtekening. Maar de audit werkt met steekproeven. Hij kijkt niet naar elke verrichting.

En soms ziet hij niets. In tweeduizend twintig gaf het Duitse bedrijf Wirecard toe dat anderhalf miljard euro onvindbaar was.

Zijn cijfers waren jarenlang goedgekeurd. Bijna twintig jaar eerder had de val van Enron al zijn auditor meegesleurd.

Compliance, risico's, actuariaat, audit. Doen ze hun werk goed, dan gebeurt er niets. En niemand bedankt ze.

Voor u een simpele les: een handtekening, een model, een label verkleinen het risico. Ze doen het nooit verdwijnen.

Achter elk financieel product zitten mensen die betaald worden om te twijfelen. En dat is heel goed nieuws.