De vervalste rekeningen

Een balans is een foto van het bedrijf. En een foto kun je retoucheren.

De rekeningen zeggen drie dingen: wat het bedrijf bezit, wat het schuldig is, en wat het verdient. Vier reuzen logen over een ervan.

Enron, in Texas. Eind jaren negentig is het een van de meest bewonderde bedrijven van Amerika.

Zijn geheim: honderden aparte vennootschappen, opgericht om schulden en verliezen buiten zijn balans te parkeren.

Op papier lijkt Enron rijk en weinig in de schulden. In werkelijkheid draagt het miljarden verborgen schuld.

In december tweeduizend een gaat het failliet. Zijn aandeel was een jaar eerder meer dan tachtig dollar waard. Het is bijna niets meer waard.

Zijn auditor, Arthur Andersen, een van de vijf grootste kantoren ter wereld, verdwijnt in de storm.

WorldCom, tweeduizend twee. De telefoonreus heeft een nog eenvoudiger truc.

Gewone kosten, die de winst hadden moeten verlagen, worden bij de investeringen gezet, alsof het machines waren.

In de app is dit hoofdstuk geanimeerd en verteld, kaart na kaart. Gratis proefperiode starten.

Download in deApp Store

Zeg honderd miljoen kosten. Normaal geteld, vegen ze in dat jaar honderd miljoen winst weg.

Als investering geboekt en over tien jaar gespreid, vegen ze er maar tien weg. De winst lijkt negentig miljoen opgeblazen.

Bij WorldCom is het een interne auditor, Cynthia Cooper, die het gat ontdekt. Het loopt uiteindelijk op tot meer dan tien miljard dollar.

Parmalat, in Italië, eind tweeduizend drie. De zuivelreus toont bijna vier miljard euro op een rekening op de Kaaimaneilanden.

De bank antwoordt dat die rekening niet bestaat. Het document was vals. In totaal bereikt het gat ongeveer veertien miljard euro.

Wirecard, in Duitsland, juni tweeduizend twintig. Een kampioen van online betalingen, lid van de grote Duitse index.

De auditors zoeken een miljard negenhonderd miljoen euro, die op rekeningen in de Filipijnen zou slapen. Onvindbaar.

Een week later verklaart Wirecard zich insolvent. Het is het eerste bedrijf uit de grote Duitse index dat zo valt.

Het meest verwarrende: journalisten waarschuwden al jaren. De Duitse toezichthouder had zelfs klacht tegen hen ingediend.

Vier verhalen, één les. Een winst kun je opsmukken. Het geld dat echt in de kas komt, veel minder.

Eerste signaal: een bedrijf kondigt grote winsten aan, maar zijn kas volgt niet.

Tweede signaal: structuren die zo ingewikkeld zijn dat niemand ze eenvoudig kan uitleggen.

Derde signaal: wie vragen stelt, wordt aangevallen, in plaats van antwoorden te krijgen.

Voor u blijft de beste bescherming de meest banale: nooit een groot deel van uw spaargeld op één bedrijf zetten.