De verkoopregels: Wie u adviseert, en wie dat betaalt

U loopt een kantoor binnen om uw spaargeld te beleggen. Aan de overkant stelt iemand u een product voor. Maar in welke hoedanigheid?

In Europa regelt een richtlijn precies dat moment: de MiFID. De tweede versie geldt sinds tweeduizend achttien.

Ze rust op drie woorden: informeren, adviseren en nagaan of het product bij u past.

Eerste, essentiële vraag: krijgt u een advies, of geeft u gewoon zelf een order?

Als men u adviseert, moet men u een product aanraden dat bij uw situatie past. En dat schriftelijk onderbouwen.

Als u zelf de order geeft, bijvoorbeeld in een app, voert de tussenpersoon die gewoon uit. De verantwoordelijkheid voor de keuze is van u.

Twee heel verschillende verantwoordelijkheden. En bij een geschil gaat alles om welke van de twee gold.

Om u te adviseren moet men u eerst kennen. Daarvoor dient de profielvragenlijst.

Uw ervaring, uw kennis, uw inkomen, uw vermogen, uw doelen en hoeveel verlies u aankunt.

In de app is dit hoofdstuk geanimeerd en verteld, kaart na kaart. Gratis proefperiode starten.

Op papier is dat een bescherming. In de praktijk wordt ze vaak snel ingevuld, soms met hulp van de verkoper.

Een te optimistisch antwoord, en het risicovolle product wordt passend. Die vragenlijst tekent u zelf: vul haar zorgvuldig in.

Blijft de lastige vraag: wie betaalt de adviseur?

Vaak niet u rechtstreeks. Het is het fonds dat hij u verkoopt, via een terugbetaalde commissie.

Stel, een fonds rekent twee procent per jaar. Het kan de helft, één procent, doorgeven aan wie het verkocht heeft.

Op vijftigduizend euro is dat vijfhonderd euro per jaar. Elk jaar, zolang u blijft.

Over tien jaar, bij gelijk kapitaal, vijfduizend euro. Door u betaald, maar onzichtbaar op uw afschrift.

De Franse regel staat het toe, mits men het u meldt. Een adviseur die deze commissies ontvangt, mag zich niet onafhankelijk noemen.

Onafhankelijk advies moet deze commissies teruggeven. Het laat zich anders betalen: met honoraria, die u ziet.

De ommekeer: gratis advies bestaat niet. Het wordt betaald, maar elders, en vaak duurder.

Het Verenigd Koninkrijk en Nederland hebben deze commissies in adviezen verboden. Frankrijk niet.

Een belangenconflict is geen oneerlijkheid. Het is een helling. En u weet best naar welke kant ze afloopt.

Drie vragen om te stellen: is dit een advies? Bent u onafhankelijk? Hoeveel krijgt u op dit product?

Het antwoord is een recht. En hoe men het u geeft, zegt vaak meer dan het product zelf.